In maart hebben we reeds de situatie en de uitdagingen rond het tekort aan waardig werk voor platformwerkers blootgelegd: Rights and international protection for digital platform workers
Dit verdrag – een bindende tekst die de machtsverhoudingen tussen digitale arbeidsplatforms en de miljoenen mensen die er werken opnieuw in balans zal brengen – pakt de tekortkomingen in de rechten van deze werknemers aan.
Platformwerkers worden vaak blootgesteld aan de grillen van algoritmes: onterechte deactiveringen, schommelende verloning, beperkte toegang tot werk en zelfs het volledig schrappen van accounts zonder enige uitleg of menselijk contact. Deze misbruikpraktijken, die voortkomen uit ondoorzichtige algoritmische systemen, zullen voortaan niet langer ongestraft blijven.
Deze overwinning is des te belangrijker na de historische onderhandelingen binnen de Internationale Arbeidsorganisatie in Genêve. Sommige argumenten die tijdens de besprekingen naar voren werden gebracht, waren bijzonder moeilijk te aanvaarden voor de vertegenwoordigers van de werknemersgroep. Hoewel platforms beweren de belangen van zelfstandige werknemers te verdedigen, hebben zij in werkelijkheid vooral hun eigen commerciële belangen behartigd. Dit ging zelfs zo ver dat sommigen in vraag stelden of fundamentele arbeidsrechten volledig van toepassing zouden moeten zijn op platformwerk, aangezien beslissingen er via geautomatiseerde algoritmes worden genomen.
In het bijzonder vrouwelijke werknemers worden vaak gestraft door platforms wanneer zij weigeren werk uit te voeren dat hun fysieke integriteit in gevaar brengt. Het is niet uitzonderlijk om van platforms te eisen dat zij maatregelen nemen om werknemers te beschermen tegen geweld, intimidatie of levensbedreigende situaties – dit is een kwestie van menselijke waardigheid. Werknemers zouden nooit moeten kiezen tussen hun inkomen en hun veiligheid.
Dankzij deze conventie zullen dergelijke praktijken niet langer zonder gevolgen blijven. Bovendien wordt ook het recht om zich juridisch te verdedigen gewaarborgd.
Dit verdrag zal miljoenen werknemers beschermen tegen praktijken die hun gezondheid en veiligheid in gevaar brengen, vaak als gevolg van de druk die inherent is aan geautomatiseerde werksystemen.
Werkgevers benadrukken opnieuw dat digitale platformen de formalisering van arbeid bevorderen. Er bestaan inderdaad opportuniteiten, zoals financiële inclusie, beter traceerbare transacties, belastingheffing via lokale entiteiten en de standaardisering van diensten.
Uit recent onderzoek van KU Leuven (HIVA, 2026) blijkt echter dat platformen deze mogelijkheden nauwelijks benutten om de situatie van werknemers te verbeteren of effectieve sociale beschermingssystemen uit te bouwen.
Wij zijn dan ook tevreden dat de conventie verplichtingen bevat om stappen te zetten richting formalisering, onder meer via registratie van zelfstandigen. Tegelijk betreuren we dat de tekst onvoldoende garanties biedt op essentiële punten, zoals de erkenning van de arbeidsrelatie, transparantie van algoritmes, non-discriminatie, het recht op vertegenwoordiging en vooral adequate sociale bescherming.
Bekijk de volledige HIVA-studie en onze brochure met aanbevelingen:
https://www.wsm.be/files/files/publicaties/eng/WSM_Insp-r_-Leaflet05_2026_EN.pdf
https://www.wsm.be/files/files/publicaties/eng/Informalisation-in-Digital-Labour-Platforms-HIVA.pdf
Toegang tot sociale zekerheid was een van onze belangrijkste strijdpunten binnen het INSP!R-netwerk en samen met onze partnerorganisaties.
Voor werknemers met een duidelijk werknemersstatuut zijn bepaalde aspecten opgenomen in het verdrag. Veel platformwerkers werken echter als zelfstandige, vaak zonder echte keuzevrijheid. Voor deze grote groep en voor wie zich niet in een duidelijke categorie laat plaatsen, blijft de tekst helaas te vaag om volledige en effectieve sociale bescherming te garanderen.
De komende jaren worden cruciaal. Nu de conventie er is, ligt de verantwoordelijkheid bij sociale organisaties en vakbonden om ervoor te zorgen dat ze door staten wordt geratificeerd en daadwerkelijk wordt toegepast.
Daarnaast heeft de IAO zich ertoe verbonden om een aanvullende aanbeveling uit te werken, die de praktische uitvoering van het verdrag moet versterken.
Wij zullen ons de komende jaren blijven mobiliseren samen met platformwerkers, zodat deze aanbeveling beter aansluit bij hun realiteit. Wat vandaag vaak nog als “niet-standaard werk” wordt beschouwd, groeit immers steeds meer uit tot de norm.
Alleen door collectieve organisatie kunnen we waardig werk voor iedereen garanderen.
SLUIT JE AAN BIJ DE BEWEGING - MAKE CHANGE HAPPEN
