Guinee, 24/02/2026 - Vijf uur over stoffige, hobbelige wegen. Zo ver is het van Mamou naar Téguéréya. Er is een gezondheidscentrum met een dokter, een vroedvrouw en een zo goed als lege apotheek. Geen drinkbaar water, geen elektriciteit. Sinds 2025 heeft Téguéréya een mutualiteit. En die zet de hele gemeenschap in beweging.
Dat blijkt uit het aangrijpende verhaal van een vader wiens dochtertje dringend geopereerd moest worden in Mamou. Zijn stem breekt wanneer hij het vertelt op de bijeenkomst voor alle inwoners in het gemeentehuis. ‘Ze werd niet alleen gered, maar we moesten geen koe verkopen om de rekening te betalen. Dat konden we dankzij onze mutualiteit.’ Koeien – en hun melk – zijn hier geen bezit, maar levensonderhoud. Geen koe verkopen betekent een toekomst behouden.
De burgemeester, de voorzitter en de schatbewaarder houden elk een vurig pleidooi om lid te worden. Telkens komt ook de kwestie van het water aan bod. De werken voor een boorput door de overheid werden jaren geleden abrupt stilgelegd. Zonder uitleg. Het materiaal was niet geschikt om diep genoeg te kunnen boren, wordt gezegd. Wanneer zal hier eindelijk schoon water vloeien? Water is gezondheid, en dus is het ook een vraag die de mutualiteit bij de hogere overheden aankaart.
De imam sluit af met een zegen voor de gemeenschap én voor de mutualiteit. Ondertussen is de zaal helemaal volgelopen. Mannen vooraan, vrouwen achteraan. Mensen drummen in de deuropeningen om toch maar iets op te vangen. De burgemeester staat klaar om af te ronden.
En dan gebeurt het. Tall verschijnt in de deuropening. Ze heeft zich een weg gebaand door de menigte en staat nu vooraan. Ze frunnikt even aan haar hoofddoek. Tall is de jonge weduwe die het winkeltje tegenover het gezondheidscentrum runt. Vijf kinderen. Iedereen kent Tall.
‘Ik wil hier nog iets aan toevoegen,’ zegt ze luid en helder. Dit stond niet op het programma.
‘Hier hebben alleen mannen gesproken,’ steekt ze van wal. ‘Terwijl gezondheid in de eerste plaats een zaak van vrouwen is. Wij brengen kinderen ter wereld. Wij zorgen voor hen. Wij gaan het water halen. Het is goed dat mannen het belang van de mutualiteit verdedigen, maar ook vrouwen moeten hun stem laten horen. In naam van alle vrouwen zeg ik: deze mutualiteit is ook van ons. Om lid van te worden, maar ook om mee te besturen. En zo mee te strijden voor schoon drinkwater. Onze mutualiteit draagt de naam van een vrouw – zij schonk het leven op het moment dat de mutualiteit werd geboren. Wanneer krijgen vrouwen dan ook een stem in het beheer?’
De stilte breekt in een daverend applaus. Vooral achteraan in de zaal. Tall heeft gesproken. Kalm. Krachtig. Zonder boosheid, zonder drama. Gewoon door recht te staan en haar plaats op te eisen. Haar woorden grijpen me naar de keel. Dit is lef. Dit is leiderschap.
Ook wij applaudisseren. En ik vraag me af: waar zit de Tall in elk van ons? Zij begrijpt wat er echt toe doet: rechten worden niet cadeau gedaan. Ze worden opgeëist. Verdedigd. Gedragen door mensen zelf. Door vrouwen én mannen.
Laat dat de boodschap zijn die we op 8 maart luid en duidelijk laten klinken.
