Ook WSM was met een delegatie aanwezig op het beweging.net-congres ‘Ruimte voor het middenveld’.
WSM-algemeen directeur Bart Verstraeten ging in gesprek met Naima Charkaoui van 11.11.11 over de kracht van netwerken. Collega Isa Peirens wist de aandacht van iedereen in de zaal vast te houden met een overtuigende oproep om kritisch om te gaan met AI, artificiële intelligentie. Bij AI-gebruik moet meer rekening gehouden worden met de sociale en ecologische impact, maar ook met privacy en gegevensbescherming. Haar tussenkomst lees je hieronder.
WSM vraagt een toevoeging op het huidige werkpunt rond het implementeren van AI in onze organisaties, omdat we ervan overtuigd zijn dat we hier ook echt een kritische houding moeten aannemen. AI heeft namelijk zowel op sociaal, maatschappelijk en ecologisch vlak een grote impact. We moeten op de kar springen, maar wij vinden dat we dit niet zomaar blind mogen doen.
De ecologische impact is er een waar we allemaal wel al eens iets over hebben gelezen, maar toch wat voor wegkijken. Er worden aan een recordtempo datacenters gebouwd die vaak de oppervlakte van een groot dorp in beslag nemen. Hiervoor moeten grote stukken natuur verdwijnen, wat een grote impact heeft op de biodiversiteit. Ook moet er genoeg stroomvoorziening zijn 
om deze datacenters 24/24 te laten draaien. Soms kan het plaatselijke energienetwerk dit niet aan. Elon Musk loste dit dan maar op in Memphis door 35 methaangasgeneratoren te plaatsen om zijn eigen stroom te voorzien. De impact op de luchtkwaliteit is gigantisch. Datacenters moeten ook gekoeld worden. Dit gebeurt vaak met drinkbaar water. Vorig jaar werd er naar schatting even veel drinkwater gebruikt om datacenters te koelen, dat dat er wereldwijd werd geconsumeerd aan flessenwater.
Maar ook sociaal heeft AI een grote impact. Vele grondstoffen die nodig zijn om deze datacenters te bouwen (o.a. kobalt, nikkel, lithium, …) worden ontgonnen in mijnen in onder andere Congo, Indonesië of Chili door mijnwerkers die vaak zonder contract aan het werk zijn. Zonder contract en dus zonder waardig loon, zonder veilige werkomstandigheden, zonder toegang tot sociale bescherming, zonder toegang tot gezondheidszorg, … Ook bevinden vele van deze mijnen zich in conflictgebieden. Ook de milieu-impact op deze mijnsites is groot. Langere periodes van droogte waardoor landbouw moelijker wordt, bodemverontreiniging en drinkwater dat vervuild is. De sociale en ecologische impact gaan hier hand in hand.
Dichter bij huis: vorige week kondigde het Nederlandse bedrijf ASML, dat computerchips maakt, aan dat het 1700 banen gaat schrappen, ondanks recordwinsten het voorbije jaar door de implementatie van AI. En ook helaas in Nederland en hier wordt er beknibbeld op onze sociale bescherming, maar je kan je voorstellen dat dit in andere landen mogelijks nog veel dramatischer is.
Als laatste punt willen we ook aandringen om waakzaam te zijn over wat er met de data gebeurt die je gebruikt in AI modellen invoert. Vele providers van AI modellen zijn niet transparant over wat er met de data gebeurt die je gebruikt of 'voedt' aan hun modellen. In tijden waarin het middenveld onder druk staat en politiek geviseerd wordt, is dat iets waar we waakzaam voor moeten blijven.
Duurzame AI bestaat jammer genoeg nog niet. Maar we nodigen iedereen uit om, ondanks het feit dat het niet meer weg te denken valt uit onze samenleving en ons werk, kritisch te blijven en bij onze keuzes te streven naar sociale en economische duurzaamheid. Laten we niet blind zijn.
Foto’s door © Noëmi Plateau
